Khái
niệm thế trận lòng dân
Bài viết theo quan điểm của Âm thanh hội trường
Thế trận lòng dân là phạm trù hàm
chứa những giá trị tinh thần, sức mạnh tinh thần trong khoa học chính trị, xã
hội, nhân văn, quân sự đã và đang được sử dụng ngàng càng phổ biến ở Việt Nam.
Làm sáng tỏ phạm trù này có ý nghĩa rất quan trọng cả về lý luận và thực tiễn
trong xây dựng, củng cố, tăng cường sức mạnh quốc phòng bảo vệ Tổ quốc.
Thế trận lòng dân là thuật ngữ chỉ trạng thái "lòng dân" trở
thành thế trận được tạo lập bởi lực lượng đại biểu lợi ích quốc gia - dân
tộc,... và được lực lượng đại biểu lợi ích quốc gia - dân tộc,... sử dụng cho mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng và bảo
vệ đất nước.
“Lòng
dân”
là thuật ngữ dùng để chỉ trạng
thái tâm
lý, tinh thần của nhân dân,
bao gồm: Thái độ, nhận thức, tình cảm, ý chí, quyết tâm, lòng yêu nước, tinh
thần đoàn kết dân tộc, sự đồng thuận, đồng sức, đồng lòng, niềm tin, sự ủng hộ, phục tùng, trách nhiệm của nhân
dân đối với các chủ thể chính trị, quan điểm chính trị, đường lối chính trị,
hoặc các vấn đề chính trị - xã hội. Do vậy, “lòng dân” được hình
thành một cách tự nhiên trước tác động của ngoại cảnh, phụ thuộc
vào giai cấp, lực lượng lãnh đạo nhưng không phải lúc nào cũng tin cậy, ủng hộ,
phục tùng, đồng thuận với sự lãnh đạo, điều hành của giai cấp lãnh đạo. Mức độ
tin cậy, phục tùng giai cấp, lực lượng lãnh đạo phụ thuộc vào nhiều yếu tố liên
quan đến vị trí, vai trò của giai cấp, lực lượng lãnh đạo.
Chiến dịch Điện Biên Phủ - Đỉnh cao của Thế trận lòng dân

Chiến dịch Điện Biên Phủ - Đỉnh cao của Thế trận lòng dân
Trong lĩnh vực
quân sự: “Thế trận là tổng thể các biện pháp tổ
chức, bố trí, triển khai lực lượng và thiết bị chiến trường (kết hợp với yếu tố
địa hình trên một địa bàn cụ thể), nhằm tạo thế có lợi và phát huy cao nhất sức
mạnh chiến đấu của các lực lượng tham gia chiến đấu để giành thắng lợi trong
tác chiến. Thế trận phải phù hợp với ý định tác chiến, thế trận luôn vận động
và phát triển theo các hoàn cảnh, điều kiện cụ thể của việc đối chọi mưu kế và
cách đánh giữa hai bên đối địch”[1].
Bản thân
"lòng dân" không thể trở thành thế trận, không phát huy được sức mạnh
nếu nó không được tập hợp, tổ chức, bố
trí, triển khai lực lượng, xây dựng, phát huy theo mục tiêu
thống nhất. Để yếu tố lòng dân trở thành thế trận phải có các điều kiện sau
đây: “lòng dân” được khơi dậy, xây dựng, quy tụ, tập hợp; được đặt vào trạng
thái, tình thế nhất định; được bố trí, triển khai trong mọi tầng lớp dân cư,
mọi lứa tuổi, mọi giai tầng xã hội; được định hướng, điều khiển, dẫn dắt bởi
các lãnh tụ, đảng chính trị, lực lượng đại biểu cho lợi ích quốc gia - dân
tộc... để phục vụ cho những mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ đất nước do
các lãnh tụ, đảng chính trị, lực lượng đại biểu cho lợi ích quốc gia - dân
tộc... đề ra.
[[Một cách thức xây dựng thế trận lòng dân hiện nay:
Thiết bị truyền thanh AAV Việt Nam
là hãng công nghệ hàng đầu về các thiết bị điện
Thiết bị truyền thanh AAV Việt Nam
là hãng công nghệ hàng đầu về các thiết bị điện
tử, công nghệ số thực sự Made in Việt Nam thời đại cách mạng
công nghiệp 4.0. Các thiết bị truyền thanh AAV đều được các kĩ
sư giỏi nhất về âm thanh, ánh sáng, điện tử, tự động hóa, công
nghệ thông tin nghiên cứu, chế tạo, được sản xuất trên dây chuyền
hiện đại, linh kiện cao cấp. Do vậy, sản phẩm thiết bị truyền thanh
AAV Việt Nam - made in Việt Nam chất lượng quốc tế, giá thành
Việt Nam. Các thiết bị truyền thanh hãng AAV đều có tính năng
tiên tiến, ưu việt hơn hẳn các thiết bị truyền thanh nhập ngoại.
Hãng AAV Việt Nam đã thực sự quy tụ được những tài hoa nhất để
công nghiệp lần thứ 4 rất sôi động hiện nay. Hãng AAV Việt Nam đã thực sự quy tụ được những tài hoa nhất để
tạo dựng thương hiệu Made in Vietnam. Đó cũng chính
là biết ứng dụng thế trận lòng dân trong thời kì cách mạng
Thế
trận lòng dân trong lịch sử dựng nước, giữ nước Việt Nam là hiện tượng xã hội
hiện thực. Về thực chất, đó là lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí chiến
đấu của toàn dân được các lực lượng đại biểu lợi ích của dân tộc khơi dậy, quy
tụ, phát huy, tạo nên nền tảng chính trị - tinh thần vững chắc, cho phép huy
động sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu dựng
nước, giữ nước. Lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí chiến đấu của toàn dân là
điều kiện rất quan trọng, song bản thân nó không thể trở thành thế trận, nếu
không được các lực lượng đại biểu cho lợi ích quốc gia - dân tộc khơi dậy, quy
tụ, phát huy. Lòng yêu nước, tinh
thần đoàn kết, ý chí chiến đấu của mỗi
người dân sẽ không có giá trị thực tiễn nếu không được thông qua hoạt động cụ
thể, không được dẫn dắt, điều khiển, quy tụ về mục mục tiêu chung, phục tùng sự
lãnh đạo, quản lý, điều hành của lực lượng đại biểu lợi ích quốc gia - dân tộc.
Nếu được huy động, tập hợp tốt sẽ có tác dụng tạo nên sức mạnh to lớn, như hàng
ngàn, triệu chi nhánh đổ về dòng sông lớn mạnh; những lực lượng được
bố trí tầng tầng lớp lớp, tạo ra thế có lợi nhất, vững chắc, hiểm hóc, kiên cường.
Cả nước một lòng, toàn dân đánh giặc
Là một dạng thế
trận, thế trận lòng dân
có những cấp (mức)
độ khác nhau (mức cao: vững chắc, hiểm hóc, uyển chuyển linh hoạt; mức trung
bình: chưa hoàn toàn vững chắc; mức thấp: sơ hở, lỏng lẻo, phân tán…). Thế trận lòng
dân có cấp độ
cao, yếu tố chính trị tinh thần sẽ đạt hiệu quả cao, tạo sức mạnh to lớn cho sự
nghiệp quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc. Ngược lại, thế trận lòng dân ở cấp độ thấp, chất lượng của yếu tố chính trị tinh thần sẽ
không cao.
Nếu như khái
niệm thế trận phản ánh tập trung vào những yếu tố mang tính chất vật chất hữu
hình, sử dụng địa hình, địa vật, tổ chức, bố trí lực lượng, vận dụng cách đánh,
phương thức tác chiến..., thì thế
trận lòng dân là khái niệm phản ánh tập trung vào yếu tố tinh
thần, ý thức của nhân dân được khơi dậy, quy tụ, phát huy, điều khiển, dẫn dắt thông
qua lực lượng vật chất để phát huy sức mạnh lớn nhất thực hiện mục tiêu xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Từ cách tiếp cận trên, khái niệm thế trận lòng dân:
Thế trận lòng dân là trạng thái chính trị - tinh thần của
nhân dân được thể hiện ở lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, sự đồng thuận, ý
chí quyết tâm, ý thức trách nhiệm công dân,... được các tổ chức, lực lượng đại
biểu chân chính cho lợi ích của quốc gia - dân tộc khơi dậy, xây dựng, quy tụ,
định hướng, điều khiển, dẫn dắt, tạo nên môi trường chính trị - xã hội để huy
động mọi tiềm lực, phát huy sức mạnh tổng hợp vào thực hiện mục tiêu xây dựng
và bảo vệ đất nước.
Thế trận lòng dân ở Việt Nam hiện nay là trạng
thái chính trị - tinh thần của nhân dân, được thể hiện ở lòng yêu nước, yêu chủ
nghĩa xã hội, tinh thần đoàn kết toàn dân tộc, sự đồng thuận, ý chí quyết tâm
vượt qua khó khăn, thử thách làm thất bại mọi âm mưu, hành động chống phá của
các thế lực thù địch; niềm tin, trách nhiệm, sự phục tùng của nhân dân đối với
Đảng, Nhà nước; được Đảng, Nhà nước khơi dậy, xây dựng, quy tụ, định hướng, lãnh
đạo, điều hành, tạo nên môi trường chính trị - xã hội để huy động mọi tiềm lực,
phát huy cao độ sức mạnh tổng hợp nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Từ
khái niệm trên đây cho thấy, thế trận lòng dân ở Việt Nam hiện nay được cấu
thành bởi nhiều thành tố, trong đó, các thành tố cơ bản như sau:
Nhận thức, ý chí, tình cảm, tinh thần yêu nước, đoàn kết, trách nhiệm của nhân dân được phát huy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Thế
trận lòng dân chính là nhân tố chính trị - tinh thần của toàn dân, nhân tố nền
tảng cho phép phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc trong sự nghiệp toàn
dân giữ nước. Nhân tố chính trị - tinh thần ấy hàm chứa nội dung cốt lõi là
nhận thức, ý chí, tình cảm, tinh thần yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí chiến
đấu, trách nhiệm của nhân dân. Nhân tố đó được củng cố, giữ vững và nâng cao là
cơ sở có ý nghĩa quyết định để huy động toàn dân tham gia giữ nước, xây dựng
nền quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân giữ nước, là nhân tố nền tảng tạo
nên sức mạnh vô địch của dân tộc Việt Nam trong sự nghiệp giữ nước. Chính vì
vậy,
nhận thức, ý chí, tình cảm, tinh thần yêu nước, đoàn kết, trách nhiệm của nhân
dân được phát huy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là một thành tố cơ bản của thế trận lòng dân.
Niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước, chế độ và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc
Tinh
thần yêu nước, ý thức dân tộc, ý chí quật cường của toàn thể dân tộc chỉ trở
thành thế trận khi được các đại biểu đại diện lợi ích dân
tộc, nhà cầm quyền, lãnh tụ cách mạng phát huy, tập hợp, quy tụ, định hướng,
dẫn dắt, điều khiển, lãnh đạo, quản lý. Song để đạt được sự phát huy, tập hợp,
quy tụ, định hướng... phải có được niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước, chế
độ và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Sự
tin tưởng của nhân dân vào Đảng, Nhà nước, chế độ và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ
Tổ quốc là cơ sở để toàn dân phát huy hết tinh thần, trách nhiệm và mọi lực
lượng của mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Do
vậy, niềm tin của nhân dân Đảng, Nhà nước, chế độ và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay là một thành tố cơ bản của thế trận
lòng dân.
Sự lãnh đạo, chỉ đạo, huy động, tập hợp, quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước đối với nhân dân cho mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Tinh
thần yêu nước, ý chí quật cường của toàn dân thể hiện rõ nét ở việc nhân dân
che chở, bảo vệ, ủng hộ, giúp đỡ hết lòng các lực lượng, các giai cấp giương
cao ngọn cờ độc lập dân tộc. Dân tộc không tách rời mối quan hệ với giai cấp.
Lòng yêu nước, ý chí chiến đấu bảo vệ độc lập dân tộc của toàn dân bao giờ cũng
gắn liền với một đường lối, một thể chế chính trị nhất định. Lòng yêu nước,
tinh thần đoàn kết, ý chí chiến đấu quật cường của toàn dân chỉ trở thành thế
trận một khi tinh thần và ý chí ấy được các lực lượng tiến bộ, yêu nước đại
biểu cho dân tộc nhận thức đúng, khơi dậy và quy tụ nhằm mục tiêu giữ nước.
Điều đó chỉ có được khi và chỉ khi có sự lãnh đạo, chỉ đạo, huy
động, tập hợp, quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước đối với nhân dân cho mục
tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Điều này cũng đã khẳng định, sự lãnh đạo, chỉ
đạo, huy động, tập hợp, quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước đối với nhân dân
cho mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là thành tố cơ bản, quyết định của thế
trận lòng dân.
Sự phục tùng, trách nhiệm, ý thức
làm chủ của nhân dân đối với sự lãnh đạo, điều hành, quản lý của Đảng, Nhà nước
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Thực
tiễn lịch sử đã chỉ ra rằng: Lòng yêu nước, tinh thần hy sinh vì độc lập dân
tộc của nhân dân không bao giờ cạn, nhưng lòng dân phải được nhận thức đúng,
phải được khơi dậy, quy tụ vào mục tiêu giữ nước mới tạo nên sức mạnh, tạo nên
được thế trận lòng dân. Với nhận thức như vậy, các lực lượng lãnh đạo dân tộc
đã chú trọng khơi dậy, quy tụ lòng dân nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu chính
trị là bảo vệ nền độc lập, tự do, bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
Điều đó chỉ đạt được khi và chỉ khi có được sự phục tùng, trách
nhiệm, ý thức làm chủ của nhân dân đối với sự lãnh đạo, điều hành, quản lý của
Đảng, Nhà nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Do vậy, sự phục
tùng, trách nhiệm, ý thức làm chủ của nhân dân đối với sự lãnh đạo, điều hành,
quản lý của Đảng, Nhà nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là thành
tố cơ bản của thế trận lòng dân.
Thanh niên cả nước tự hào hăng hái lên đường đánh giặc
Mục đích xây dựng thế trận lòng dân
là phát huy sức mạnh to lớn của toàn dân trong công cuộc giữ nước. Lòng dân trở thành nền tảng chính trị - tinh thần để thực hiện vũ trang nhân dân, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, chiến tranh toàn dân, phát triển nghệ thuật quân sự độc đáo nhằm xây dựng đất nước, đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược, bảo vệ Tổ quốc. Lòng dân đã trở thành chỗ dựa, quy định nghệ thuật quân sự độc đáo của dân tộc ta - nghệ thuật quân sự cả nước ra quân, toàn dân đánh giặc. Hoạt động xây dựng lực lượng vũ trang, quân đội và tác chiến của quân đội đều dựa vào lòng dân, được dân tham gia, giúp đỡ, ủng hộ, che chở.Những biểu hiện của thế trận lòng dân
Thế
trận lòng dân được biểu hiện trên nhiều phương diện khác nhau, trong đó, những
trạng thái biểu hiện rõ nét là:
Lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, thái độ chính trị trước những vấn đề
trọng đại của đất nước; sự đồng sức, đồng lòng, tinh thần chịu đựng hy sinh
gian khổ, ý chí chiến đấu của nhân dân.
Lòng yêu nước,
tinh thần đoàn kết dân tộc, ý chí của nhân dân - không phải là lòng yêu nước
cực đoan, manh động hoặc yêu nước theo chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, mà đó là lòng
yêu nước chân chính được các tổ chức đảng, chính quyền các cấp có thể phát huy làm
nền tảng để huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân, cả chế độ, quốc gia - dân
tộc, nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ của sự nghiệp cách mạng. Niềm tin, sự ủng hộ, tinh thần trách nhiệm,
sự đoàn kết, tinh thần chịu đựng gian khổ, ý chí chiến đấu của nhân dân trong
giải quyết những vấn đề về quốc phòng, an ninh của đất nước là một biểu hiện
nổi bật của thế trận lòng dân.
Trạng thái tinh thần, sự đồng
thuận, ý
thức chấp hành của nhân dân với Đảng, Nhà nước trong sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc, nhất là trước những tình huống quốc phòng, an ninh, tinh
thần hăng hái của nhân dân tham gia xây dựng nền quốc phòng, đấu tranh quốc
phòng, bảo vệ Tổ quốc.
Trách nhiệm của công dân trong thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, tham
gia xây dựng, củng cố quốc phòng trong thời bình; trách nhiệm, tinh thần chiến
đấu, ý chí quyết thắng, sẵn sàng hy sinh, gian khổ... khi có tình huống quốc
phòng hoặc chiến tranh xảy ra.

